نگاه متفاوت دکتر کریم مجتهدی به «خانه دوست کجاست»

اخبار جاری | آرشیو | جستجو

تاریخ: 1390/03/21

نظرات: 0 نظر

نمایش: 549 مرتبه

تعداد امتیاز: 1 (

)

نگاه متفاوت دکتر کریم مجتهدی به «خانه دوست کجاست»

فیلم «خانه دوست کجاست» از سوی بسیاری از کارشناسان و علاقه‌مندان سینما مورد توجه قرار گرفته و سال‌های متمادی نیز مورد بحث و بررسی از زوایای گوناگون بوده است اما اینکه این فیلم را یک استاد فلسفه غرب از منظری فلسفی مورد بحث و بررسی قرار دهد، جای تأمل دارد. سیزدهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات در گفت‌وگو با دکتر مجتهدی سعی کرده با چشمی فلسفی سینمای کیارستمی و به‌ویژه فیلم «خانه دوست کجاست» را مورد بحث و بررسی قرار دهد. دکتر مجتهدی معتقد است این فیلم بازگوکننده معنای پر صلابت و تحسین‌برانگیز «دوست» است.

وی در این گفت‌وگو با ترسیم دقیق تعاریف و کارکردهای سینمای فلسفی، در مورد سینمای کیارستمی می‌گوید:

آنچه که به نظر من ارزش کار کیارستمی را بالا می‌برد، صرفاً پیام‌های فیلم‌هایش نیست. ارزش اصلی کار کیارستمی همان هنر سینماست. هدف، همان تصاویر و حرکات است و یک جریانی را برای ما تعریف می‌کند و آن جریان تابعی از صرف سینماست. این سینما، سینمای خالص است. کیارستمی یک سینماچی واقعی است.

او از ابتدا بلندگویی بر نمی‌دارد که پیام‌های بزرگ بدهد. کسی که با بلندگو پیام می‌دهد، اصلاً سینماچی اصیلی نیست. به نظر می‌رسد ساده‌لوحی است اگر این‌گونه فکر کنیم. سینمای کیارستمی و به‌ویژه همین فیلم «خانه دوست کجاست»، شما را با محیطی آشنا می‌کند که دارای اصالت است. تعبیر شخصی من از این فیلم با تعابیر متفاوت و شاید با نظرگاه‌های خود کیارستمی هم فرق داشته باشد. من به عنوان یک معلم فلسفه می‌توانم این فیلم را برای خود تحلیل کنم؛ اعم از اینکه آن کارگردان نظرش همین باشد یا نه، اما مطمئنم نظر کارگردان آن چیزی نیست که می‌خواهم بگویم؛ برای اینکه این نظر صرفاً یک تحلیل فلسفی درسی است. اسم فیلم هست «خانه دوست کجاست». وقتی می‌گوییم «خانه دوست کجاست»، به دنبال مکان هستیم. دوست ما در کدام مکان است؟ شما به عالم کودکی اشاره کردید. من حدود یک سال با پیاژه روان‌شناسی کودک کار کردم؛ کودکی یکی از مشخصاتش این است که زمان و مکان در نزد او کمیت نیست، بلکه کیفیت است. اینکه می‌گوید مکان دوست کجاست، به نوعی کیفیت را جست‌وجو می‌کند؛ یعنی ذهن کودک در ابتدا اقلیدسی نیست، بلکه یک کیفیت عاطفی است و در این فیلم از این موضوع خیلی خوب بهره‌برداری شده است. در مکان به دنبال دوست است. آن چیزی که می‌توانیم در این زمینه افراط‌گویی بکنیم این است که بگوییم مکان دوست هچ جایی نیست. خانه دوست هیچ‌جا نیست. آن دوستی که جواب دوستی ما را می‌دهد، اینجا نیست ولی جنبه اجتماعی و مردم‌شناسی و محل‌شناسی فیلم را من کنار می‌گذارم. همان‌طور که شما به درستی اشاره کردید، فضای فیلم در یک روستا و قصبه کوچکی جریان دارد و حتماً این فضا نیز جنبه‌های مثبت و منفی دارد ولی خود مفهوم جست‌وجو کردن دوست و یافتن خانه او را من در نظر دارم. بنابراین نتیجه می‌گیریم که این مکان مادی نیست بلکه در یک مکان عاطفی قرار دارد.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این سؤوال که به نظر شما در اینجا فیلمساز با بینش متافیزکی سعی کرده این موضوع را ارائه کند؟ می‌گوید:نه، نمی‌خواهم بگوییم کیارستمی چنین کاری کرده است. ما می‌توانیم چنین تفسیری ارائه کنیم. البته بگوییم که حتی پیرمردی که در آنجا سعی می‌کند احمد را راهنمایی کند، با دیگر افراد فیلم هم متفاوت است. آن هم مثل اینکه با همین بچه هم‌درد است و به دنبال جستجوی راه است تا راه خود را پیدا کند. همچنین اگر هنگامی که بچه در منزل است، به فیلم دقت کنید، می‌بینید خانه و حتی مادر بچه را کاملاً فرعی نشان می‌دهد. ما کمتر صورت مادر را می‌بینیم. او لباس می‌شوید، غذا را آماده می‌کند و از این قبیل کارها انجام می‌دهد. صورت او را نمی‌بینید. در این فیلم یک مطالعه مردم‌شناسی روزمره‌ای صورت گرفته که بسیار اصیل نیز هست. این افراد روستایی که زندگی سنتی دارند و در مصائب و کمبودها با یکدیگر شریکند، بدون اینکه خودشان متوجه شوند گویی آسیبی از خارج وارد زندگی‌شان شده که با انگیزه بهره‌برداری تجاری دلال‌هایی پیدا شدند که پنجره‌های چوبی این روستا را به عنوان عتیقه بفروشند. آن چیزی که در اینجا در حال تاراج است، زندگی سنتی آنهاست.

متن کامل این مصاحبه در سیزدهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است.

کد: 138
نویسنده خبر: ماهنامه مدیریت ارتباطات

تصاویر مرتبط

امتیاز بندی

12345

در حال حاضر هیچ نظری ارسال نشده است

ارسال نظر:

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت

Enter the code shown above:

من را از نظرات بعدی از طریق ایمیل آگاه بساز