در دنیای علوم انسانی برای آنکه معیارهایی با کارکرد خط‌کش و دماسنج داشته باشیم، باید براساس نتایج آن حوزه خاص علوم انسانی و توافق نسبی عالمان آن شاخص‌سازی کنیم. گفت‌وگو با حمید شکری خانقاه که سال‌ها در عرصه روابط‌عمومی فعالیت کرده، تلاشی برای به دست آوردن شاخص درباره همایش‌های روابط‌عمومی متنوع در ایران است تا بتوانیم معیارهای دقیقی برای بررسی همه‌جانبه این همایش‌ها داشته باشیم. بخشی از نظرات شکری خانقاه:

•  سمینارها که در قالب همایش و سمپوزیوم و نشست هستند، بیشتر به خاطر برجسته‌سازی یک موضوع خاص برگزار می‌شوند. این برجسته‌سازی از چند زاویه مطرح است. یک زاویه اینکه یک مسأله و موضوع خاص مدنظر است و نیاز به بررسی و کنکاش بیشتری دارد. زاویه دیگر اینکه می‌خواهند با برگزاری سمینار جلب توجه کنند. سمینارهای ما در حوزه روابط‌عمومی اخیراً در این راستاست و به خاطر ضعفی است که در این موضوع وجود دارد. می‌دانید روابط‌عمومی‌های ما در کشور چه به لحاظ کیفی و چه کمی با ضعف‌های زیادی روبه‌رو هستند. برگزاری این نشست‌ها و این سمینارها به نوعی این ضعف‌ها را کنکاش و موشکافی می‌کند تا به استاندارد خود برسد. موضوع دیگری که در همایش‌های ایران شاید به ظاهر کمی زیاد نشان داده می‌شود، ضعف مراکز دانشگاهی است. این مراکز با پیشرفت روز کاملاً ناهماهنگ هستند، در صورتی که سمینارها تلاش می‌کنند با آخرین پیشرفت‌های روز هماهنگ باشند و به نوعی ضعف‌های دانشگاهی را هم نشان دهند.
• برگزاری همایش در واقع به دو صورت باید انجام شود. اگر به صورت کلیشه‌ای قصد برگزاری همایش را داشته باشیم، این آفت است، چون هزینه بر است و وازدگی به بار می‌آورد. اگر همایش خوب برگزار نشود یا حاوی نتایج کاربردی یا مهارتی نباشد، یک نوع وازدگی در فراگیران به وجود خواهد آورد اما اگر سمینارهای ما به صورت کاملاً سنجیده‌شده و آگاهانه و دقیقاً متناسب با نیاز دست‌اندرکاران روابط‌عمومی برگزار شوند، نه تنها اثرگذاری خوبی خواهند داشت بلکه استقبال از آنها در سال‌های بعد همچنان ادامه پیدا می‌کند. در کشور ما به خاطر ضعف شدید دانشگاهی و ضعف شدید کمی و کیفی در روابط‌عمومی‌ها و فقر فرهنگ ارتباطی که وجود دارد، شما می‌بینید این سمینارها هر سال پُربار‌تر از سال گذشته هستند. این استقبال به این معنی نیست که سمینار خوب برگزار شده است. عدم سواد رسانه‌ای و ارتباطی است که فرد یا سازمان در دست‌اندرکاران خود می‌بیند و فکر می‌کند با این سمینارها می‌تواند این خلاء را پُر کند.
• نه اینکه اینها کاملاً کاربردی باشند. خلأ را از این جهت پر کنند که به مدیران و دست‌اندرکاران ما قوت‌ها و ضعف‌هایشان را نشان بدهند. در یک همایش بین‌المللی وقتی چند نفر خارجی دعوت می‌شوند و این اساتید معمولاً انتخاب‌شده هستند، ما می‌توانیم دانش بومی خود را با دانشی بسنجیم که این استاد از آن طرف دنیا در کشورهای غربی، آسیایی و سایر کشورهای دنیا با خود به ارمغان آورده است. در واقع می‌توان گفت محک‌زنی خود نسبت به دانش روز دنیا هم است. متأسفانه در کشور مسائل سیاسی اجازه به ما نداده است که اساتید خوب و برجسته‌ای را هم برای سمینار دعوت کنیم. ممکن است به دلایل برخی مسائل سیاسی نتوانیم اساتید انتخاب شده‌ای را همیشه از خارج دعوت کنیم بلکه به جای آن اغلب اساتید در دسترس را دعوت می‌کنیم.
•  کسانی که می‌گویند هزینه‌ها گران است از یک جهت حق دارند و از یک جهت می‌توان به آنها حق نداد. از این جهت می‌توان به آنها حق داد که وقتی کسی چنین هزینه‌ای را می‌پردازد، انتظار دارد تا در پایان همایش با دست پر از آنجا خارج شود. از این جهت حق ندارد که برگزاری یک همایش در کشور ما متأسفانه هزینه‌های بسیار زیادی به دنبال دارد؛ از هزینه اقامت مسؤولین و اساتید تا هزینه سالن‌های همایش که متأسفانه یک بازار سیاه و بازار غیرمنطقی و غیراصولی بر آن حاکم است. حق‌الاجاره‌های سنگینی گرفته می‌شود و همه اینها باعث می‌شود هزینه‌های مضاعفی بر دست‌اندرکاران برگزارکننده این همایش‌ها تحمیل شود. اما در مقابل دوستان هم انتظار دارند اساتید و سخنرانان برجسته انتخاب شوند اما در بسیاری از همایش‌ها این نظارت بر کیفیت سخنرانی‌ها وجود ندارد. در بسیاری از همایش‌ها می‌بینیم مقالات می‌آیند، انتخاب و بررسی می‌شوند ولی با این انتخاب هنوز ما آن نظارت لازم را نداریم. فقط می‌گوییم جذاب است یا جالب است. جالب از نظر کی؟ از نظر دست‌اندرکاران؟

  متن کامل این گفت و گو در چهاردهمین شماره ماهنامه مدیریت ارتباطات منتشر شده است. امکان اشتراک اینترنتی ماهنامه از طریق سایت www.cmmagazine.ir  فراهم است.