بحث پیرامون تکنیکهای مصاحبههای تلویزیونی و بررسی نقاط ضعف مجریان جعبه جادویی در ایران، موضوع مصاحبه مفصلی است که ماهنامه «مدیریت ارتباطات» با فریدون صدیقی مدرس ارتباطات و روزنامه نگار با سابقه ترتیب داده است.
صدیقی در این گفتوگو، ضعفهای موجود در برنامههای گفتوگومحور را بیش از آنکه نتیجه خطوط قرمز و محدودیتهای رسانه بداند، آنها را نتیجه عملکرد غیر حرفهای برنامه سازان و مصاحبه گران دانسته است.وی در ادامه تسلط روانی مجری را مهمترین ویژگی مجریها دانسته و برخی ویژگیهای دیگر را اینگونه مورد اشاره قرار داده است: مجری باید «تمام حرکات بدن خود را تحت کنترل داشته باشد. تک تک حرکات مصاحبهکننده در گفتوگوهای تلویزیونی به مخاطب پیام میدهند. مجری اگر بیجهت روی صندلی جابجا شود، حواس مخاطب را پرت میکند. یک مصاحبهکننده خوب در تلویزیون باید صدایش را کنترل کند. یکی از مهمترین بخشهای تسلط که اشاره کردم، همین توانایی کنترل صداست. اینکه کجا صدا بالا برود، کجا پایین بیاید، کجا سکوت کند. گاهی در سکوت پیامی هست که در حرکت و صدا نیست.»صدیقی در پاسخ به سؤالی در رابطه با میزان تطابق مجریان تلویزیون با ویژگیهای مد نظرش، اینگونه اظهار نظر کرده است: «حتی ظاهریترین و مهمترین این ویژگیها نیز گاهی اوقات رعایت نمیشوند، شما گاهی اوقات میبینید که بعضی از مجریها لهجه دارند، مثل من که لهجه کردی دارم. زبان رسمی این کشور مگر فارسی نیست، چه معنایی دارد در رسانه سراسری کسی صحبت کند که نتواند زبان معیار را به خوبی ادا کند؟ گاهی اوقات که بعضی از مصاحبهها پخش میشوند، اینگونه به نظر میرسد که مجری آمده تا فقط از روی چند سؤال روخوانی کند و برود. خب اگر قرار است فقط روخوانی انجام شود، آنهم با کلی ضعف ریز و درشت، چه نیازی به حضور مجری هست؟ میشود فقط از صدا استفاده کرد و مصاحبه شونده را هم به تنهایی روبروی دوربین نشاند.»وی در ادامه با انتقاد از عملکرد مجریان تلویزیونی در گفتوگو با مقامات، این جملات را به زبان آورده است: «اگر طرف مقابل ما رئیسجمهور هم باشد، وقتی که پذیرفته با ما مصاحبه کند، دیگر واهمه هیچ معنایی ندارد. نباید عصا قورت داده بنشینم، نباید دستمان بلرزد. هیچ فرقی نمیکند مقابل چه کسی مینشینیم، طرف مقابل رئیسجمهور باشد یا هر کس دیگری، ما باید رفتار متوازنی داشته باشیم. حتی اگر طرف مقابل یک قاتل مثل بیجه باشد، حق نداریم برخورد تحقیرآمیزی با او داشته باشیم. در همه حال باید احترام مصاحبهشونده به طور کامل حفظ شود. ما بازجو یا بازپرس نیستیم. خودمانی صحبت کردن مصاحبهگر که نباید سبب وادادن و از بین رفتن تشخص و موجب کسر شأن مصاحبهگر و شبکه تلویزیونی شود. گاهی اوقات ما خودمانی بودن را با لودگی اشتباه میگیریم. برخورد گرم و صمیمی به این معنا نیست که شما مثلا به مهمانت بگویی که «خب، علی جون چطوری؟». اگر شما با طرف میهمان برنامه رفیق بیست ساله هستید، مخاطب که با او رفیق بیست ساله نیست. اینها نکات خیلی ریزی هستند که به دلایلی چون کم تجربگی، خودشیفتگی یا دچار توهم بودن رعایت نمیشوند.»این استاد روزنامهنگاری در ادامه، مصاحبه تلویزیونی را زیر سؤال برده و تأکید کرده که با روند فعلی اجرای گفتوگوها هیچ چالشی در نمیگیرد: «معمولا در مورد موضوعات حساس در تلویزیون، مصاحبه بر مدار سؤالات اولیه میچرخد و هیچ چالشی شکل نمیگیرد. وقتی جنس سؤالات به این شکل باشد که مثلا آیا فکر نمیکنید برای رفتن به خیابان، اول باید از خانه وارد کوچه شد و سپس وارد خیابان شد، طبعا دیگر چالشی در نخواهد گرفت. چالش وقتی به وجود میآید که مصاحبه شونده حرف شما را نپذیرد، بگوید نخیر، اینطور نیست. آن وقت از دل حرف او سؤال ثانویهای به وجود میآید که در ادامه منجر به بحث و جدل میشود. این وقتی میتواند اتفاق بیفتد که مجری تسلط و آرامش داشته باشد و مهمتر از همه اینکه این اجازه را به او داده باشند. در مورد موضوعات غیر حساس مصاحبهکننده باید از سؤالات کوتاه به یک زاویه دید و درونکاوی جدید نسبت به مصاحبه شونده برسد. این اتفاق معمولا در تلویزیون نمیافتد. فرض کنید که مثلا در مورد آقای علی دایی، ما حداقل سیصد بار در تلویزیون شنیدهایم که اول در تیم بانک تجارت بوده بعد رفته پرسپولیس و الی آخر، واقعا چقدر این موضوعات باید تکرار شوند.»
نام (الزامی)
ایمیل (الزامی)
وب سایت
من را از نظرات بعدی از طریق ایمیل آگاه بساز
گفتگو با حمید بقایی
گفتگو با هاشمی رفسنجانی
گفتگو با سید محمد حسینی
گفتگو با کمال خرازی
گفتگو با محسن رضایی
گفتگو با حسین توفیق
گفتگو با حسین انتظامی
گفتگو با مهدی کلهر
گفتگو با فاطمه طباطبایی
گفتگو با منوچهر متکی
گفتگو با حسن خجسته
گفتگو با محمد حسین صوفی
گفتگو با معصومه ابتکار
گفتگو با باقر لاريجاني
گفتگو با کاظم معتمد نژاد
گفتگو با جواد شمقدری
گفتگو با محمد جعفر محمد زاده
گفتگو با مسعود جزایری
گفتگو با رامین مهمانپرست
گفتگو با محمد هاشمی
گفتگو با احمد مسجد جامعی
گفتگو با سعید رضا عاملی
گفتگو با رضا تقی پور
گفتگو با علیرضا کریمی
گفتگو با صابر فیضی
گفتگو با پدرام پاک آیین
گفتگو با یحیی کمالیپور
گفتگو با مهدی محسنیانراد
گفتگو با محمد جواد آقاجری
گفتگو با شهیندخت خوارزمی
گفتگو باعلیاصغرشعردوست
گفتگو با باقر ساروخانی